Čak i vidre znaju da zaplivaju ovom srpskom rekom: Ibar je žila kucavica i simbol grada Kraljeva - inženjer otrkiva šta su najveći rizici za očuvanje njenog biodiverziteta (FOTO)(VIDEO)

Kraljevo – Njegov simbol i žila kucavica, reka Ibar od velikog je značaja za grad Kraljevo i njegove stanovnike. Ipak, bez obzira na njenu važnost i neophodnost poslednjih godina svedočimo tužnim i ružnim slikama sa njenog vodotoka. Očuvanje biodiverziteta ove reke jedan je od najvažnijih ciljeva ekoloških udrruženja, lokalne samouprave ali i resornog ministarstva.

- Kada govorimo o biodivezitetu reke Ibar, moramo da ga posmatramo iz više aspekata, posmatajući ne samo riblji fond, već posmatajući i biljni i drugi životinski svet koji se tu nalazi. Ako govorimo o nekim vrstama koje su pod posebnim režimom zaštite, možemo izvesti vidru koja je tu u tim područjima, ali i određene vrste u gornjem toku Ibra, kao što su mladica i pastrmka, kojih je nekada bilo u ovom kraju, ali sada ih mnogo manje, kaže za RINU inženjer šumarstva Milan Žarković.

Ističe da su najveći pritisci na rečni ekosistem industrijsko zagađenje, otpadne vode, eksploatacija šljunka, ali i klimatske promene.

- Kada govorimo o pritiscima na biodiverzitet reke Ibar, moramo da ih sve zajedno posmtaramo jer svi imaju uticaj i svoja negativna delovanja. Jedan od važnijih aspekata je  zagađenje otpadom iz industrijskih zagađenja, kao i komunalnim otpadom koji se nalazi na obalama samih reka, koji pogotovo u periodu visokih voda donosi jednu veoma ružnu sliku otpada koji pluta rekom i koji se kasnije opet negde taloži ili nosi, a teško se sakuplja, ističe Žarković.

Zagađenje reke ima sve sve fatalnije posledice po reku Ibar, a tokom poslednjih godina može se primetiti u određenom periodu godine da vodostaj dostiže izuzetno nizak nivo. To pre svega utiče na zagrevanje vodotoka.

- Kad se vodotok zagreva preterano, određene biljne vrste mogu da remete biodiverzitet, čak postoje neke invazivne vrste koje se pojavljuju u reci i one mogu da remete kasnije i sam riblji fond, ali i onaj način ishrane kojim se riba nekada hranila. Ona sada prelazi na druge, alternativne oblike ishrane, ističe inženjer.

Zavod za javno zdravlje vrši analizu vode u reci Ibar na samoj gradskoj plaži i prema poslednjim informacijama rezultati su ohrabrujući. Ipak mnogo truda se mora uložiti kako bi u godinama koje dolaze reka Ibar bila prepoznatljiva po svojoj čistoći i lepoti, a ne po zagađenosti. Žarković ističe da je jako važno da se fakulteti i instituti uključe ozbiljnije u rešavanje ekoloških problema uz lokalnu samoupravu i resorno ministarstvo.

- Nacionalne strategije za očuvanje diverziteta postoje. Da li postoje konkretno za reku Ibar, mislim da ne postoje. Mislim da su napravljene na nivou voda, a svakako su vode značajan resurs u našem području, pogotovo u području Kraljeva. Prvenstveno i te pritoke koje se nalaze u okviru reke Ibar, koje su veoma značajne, kao što su Ribnica, Lopatnica i Studenica — tri veće pritoke koje su i migratorni putevi određenih vrsta riba koje su i mrestište, i one su pod određenim režimom zaštite i na nivou republike i na nivou ribolovnih područja, dodaje Žarković.

Presudna uloga je i uloga građana kod kojih mora biti razvijena ekološka svest, a jako važni su i volonteri koji organizuju akcije čišćenja reka Ibar i njegovih pritoka.

- Građani pojedinci i udruženja građana mogu da pomognu puno u očivanju biodiverziteta reke Ibar. Jedna stvar koju možemo da napomenemo jeste da te aktivnosti koje su volonterske mnogo pomažu, jer u principu taj volonterizam je dosta slabo bio zastupljen u poslednje vreme. Međutim, vidim da postoje određene organizacije koje sve češće deluju. Primećuje se među mladima taj volonteristički duh, koji je veoma važan, vidno je počeo da se razvija i postoje određene akcije čišćenja obala reka koje svakako mogu da pomognu u velikom delu svemu tome. Ono što je važno — ako uspemo da razvijamo na pravi način taj odnos građana prema rekama, prema prirodi, možemo da razvijamo kasnije i bolje društvo, poručuje Žarković.

Ovaj medijski sadržaj deo je projekta „Reka Ibar – žila kucavica ili gorući ekološki problem Kraljeva?“ koji realizuje Regionalna informativna agencija RINA, a sufinansira grad Kraljevo.