Podgorica - Na padinama Dajbabske gore, na mestu gde se spajaju tišina prirode i istorije, u prelepom ambijentu i senci starih maslina ušuškao se manastor Dajbabe, jedna od najfascinantnijih pravoslavnih svetinja na Balkanu. Dok spoljašnji izgled crkve, podignute 1897. godine otkriva samo skromniji trem sa dva zvonika prislonjena uz stenu, njena stvarna unutrašnjost krije se duboko pod zemljom. Ova jedinstvena crkva posvećena Uspenju Presvete Bogorodice u potpunosti je smeštena u prirodnom pećinskom sistemu koji ima autentičan oblik krsta.
Istorija ove podzemne svetinje neraskidivo je vezana za ime njenog osnivača, Svetog Simeona Dajbabskog, rođenog na Cetinju 1854. godine kao Savo Popović. Nakon školovanja u Kijevskoj duhovnoj akademiji i službovanja u manastiru Ostrog, otac Simeon je započeo gradnju ovog hrama podstaknut čudesnim svedočanstvom čobanina Petka Ivezića, kasnijeg jeromonaha Platona. Dečak je preneo monahu viziju o skrivenom svetom mestu i podzemnim riznicama u kojima su se, prema predanju, skrivale mošti iz starih vekova pred najezdom Turaka.
- Prema narodnom verovanju, koje se kod nas prenosi sa kolena na koleno otac Simeon je sopstvenim rukama kopao i proširivao pećinske kanale, prilagođavajući prostor za bogosluženje. Ono što Dajbabe čini neponovljivim u svetu umetnosti jeste činjenica da je svetitelj lično oslikao unutrašnjost pećine, koristeći prirodne neravnine i obline stena kako bi na njima oživeo likove svetaca. Freske izranjaju direktno iz grubog kamena, a zbog visoke vlage i specifičnog ambijenta, podzemne galerije ostavljaju utisak ranohrišćanskih katakombi. Manastir je ubrzo postao duhovno utočište, a u njemu se i danas čuvaju čudotvorne mošti Svetog Simeona, kanonizovanog 2010. godine, stara ruska plaštanica i ikona Bogorodice Jerusalimske doneta 1915. godine, kaže za RINU jedan od starijih meštana naselja Dajbabe.
Od Milvokija do crnogorskog krša: Krštenje u utrobi stene
Vekovna molitva utkana u dajbabski kamen nedavno je dobila svoje novo, savremeno poglavlje koje svedoči o univerzalnosti ove pećinske svetinje.
Naime, Amerikanac Haris koji je odrastao i bio vaspitan u islamskoj tradiciji, prešao je hiljade kilometara gonjen unutrašnjim nemirom i duhovnom potragom za istinom.
Njegov put se završio upravo u mističnom polumraku dajbabske pećine. U steni u kojoj vekovima odjekuju molitve, pod svetlošću voštanica, protosinđel dr Vladimir Palibrk obavio je Svetu Tajnu Krštenja.
Nekadašnji musliman iz Sjedinjenih Američkih Država primio je hrišćanstvo i iz krstionice izronio sa ponosno donetim novim imenom Vasilije, u čast Svetog Vasilija Ostroškog.
Ovaj nesvakidašnji događaj duboko je dirnuo manastirsko bratstvo, ali i podsetio na istorijsku ulogu Dajbaba.
Još iz vremena oca Simeona, ova podzemna pećina nikada nije delila ljude; u nju su podjednako dolazili i pravoslavci i katolici i muslimani, tražeći i nalazeći lek nad moštima svetitelja. Priča o Amerikancu Harisu koji je postao Vasilije pod strmim stenama Dajbabske gore potvrdila je da svetlost iz ove podzemne svetinje već više od veka uspešno pronalazi put do ljudskih srca, bez obzira na to sa koje strane okeana dolaze.
